Afghanistan Analysts Network – Dari Pashto

محمد عاصم مایار

آیا افغانستان خپل خلک مړولی شي؟ کېکاږل شوې کرنه، د خوړو تجارت او د هغې خوندیتوب

محمد عاصم مایار

د افغانستان د خوړو سیسټم تر ډېرېدونکي فشار لاندې دی. کورني حاصلات د اړتیا پوره کولو لپاره بس نه دي او له سیمې سره سوداګریزې لارې هم په وروستیو کلونو کې څو ځله بدلې شوې دي. سږ کال پسرلنی اورښت دومره ښه و چې د غنمو د بې ساری حاصل اټکل یې رامنځته کړ، خو […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

په افغانستان کې تر کمزورې حکومتولۍ لاندې د هوا، اوبو، کثافاتو او شور ککړټیا

محمد عاصم مایار

د کابل ژمي له ځان سره ساه بندوونکي لوګي راوړي، ځکه چې اوسېدونکي یې د خپلو کورونو د تودولو لپاره سکاره، لرګي او ان پلاستیک سوځوي. همدارنګه زاړه وسایط، چې د ښار وچې هوا ته زهرجن لوګی خوشې کوي، کاروي. د اقلیم بدلون، چې د ډېرو تکرارېدونکو او اوږدو وچکالیو او د ناوخته واورو او […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

د افغانستان د ښاري اوبو کړکېچ: ولې ښارونو کې اوبه وچېږي؟

محمد عاصم مایار

د اوبو لږوالی، چې یو مهال یوازې د افغانستان د وچو ولایتونو لکه فراه او نیمروز ستونزه ګڼل کېده، اوس د هېواد ښارونو ته رسېدلی. دا وړاندوینې چې د کابل د ځمکې لاندې اوبه به تر ۱۴۱۰ پورې ختمې شي، لا دمخه د نړیوالو خبرونو سرټکي ګرځېدلي. خو کابل یوازې نه دی. د هیواد په […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

د افغانستان لپاره د اقلیمي بدلون اقتصادي پایلې: زیانونه، وړاندوینې … او د کمولو لارې چارې

محمد عاصم مایار

د نړیوالو شین کوریزو ګازونو له خورا لږ تولید سره سره، افغانستان د اقلیمي بدلون له امله د اقتصادي او ټولنیزو کړکېچونو له ډېرېدو سره مخ دی. د اقلیم ټکانونه، لکه سیلابونه، وچکالۍ، د ځمکې ښویېدنې، واورې ښویېدنې (ایمال یا برف کوچ)، سختې تودې پیښې هر کال د اقتصادي زیانونو لاملېږي، چې په نورمال لانده […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

تر هغو چې جړۍ راځي : په افغانستان کې د سېلابونو خطر څنګه کم شي

محمد عاصم مایار

د هغو تلفاتو نژدې څلورمه برخه چې په طبیعي ناورینو کې پېښېږي، له سېلابو راځي او اټکل دی چې ستونزه هغو اټکلونو ته په کتو چې د سختو پسرلنیو اورښتونو او ورسره لویو مونسوني څپو د راتلو په اړه شوي، تر دې لا لویه شي. او چې د وګړو شمېر لوړېږي، ورسره سم د سېلابونو […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

دریای طولانی پر خم و پیچ: گره گشایی اختلافات آبی بین افغانستان و ایران

محمد عاصم مایار رکسانا شاپور

افغانستان و ایران بر سر دریای هلمند و تقسیم آب آن در ماه های اخیر سال جاری با هم دچار اختلاف شدند. در حالی که منطقه برای سومین سال متوالی با خشکسالی سخت دست و پنجه نرم می کند، دو کشور همسایه  گرفتار غوغای تنش آمیز بر سر دریای مشترک فرامرزی شده اند. در حالیکه […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

بحران رو به رشد تغییر اقلیم در افغانستان – آیا امیدی برای اقدامات عملی وجود دارد؟

محمد عاصم مایار

کرهٔ زمین تنها یک اتموسفیر دارد، بنا بر این تاثیرات تغییر اقلیم از مرزهای سیاسی فراتر میروند. افغانستان یکی ازکشور های کمتر منتشر کننده گازهای گلخانه ای در جهان است، اما در میان ده کشوری قرار می گیرد که بیشترین آسیب پذیری در برابر تغییر اقلیم را دارند. تاثیر این بحران در افزایش خشکسالی ها […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

په افغانستان کې د اقلیمي بدلون ډېرېدونکی ناورین – د عملي اقدام هیله څومره ده؟

محمد عاصم مایار

ځمکه یوازې یو اټموسفیر لري، له همدې کبله د اقلیمي بدلون اغیز له سیاسي پولو اوړي. افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې خورا لږ شین کوریز ګازونه خپروي، خو د هغو لسو هېوادونو په کتار کې راځي چې د اقلیم د بدلون په اغېز تر ټولو ډېر زیانمنېدونکي دي. د دغه ناورین اغېز په […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

نړیواله تودوخه او افغانستان: وچکالي، لوږه او تنده په ډېرېدو دي

محمد عاصم مایار

په داسې حال کې چې نړیواله ټولنه په COP26 کې سره راټوله شوې څو د اقلیمي بدلون ستونزې ته حل لارې ومومي، افغانستان وار دمخه له نړیوالې تودوخې اغېزمن شوی. سږنۍ وچکالي، چې په وروستیو کلونو کې په ډېرو سختو کې راځي، د دې لامل شوې چې د للمي غنمو فصل له مینځه ولاړ شي، […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله

پېښېدونکې وچکالي: آیا افغانستان یې زیانونه مدیریت کولای شي؟

محمد عاصم مایار

تیرو دوو لسیزو کې افغانستان د پخوا پرتله ډیرې وچکالۍ تجربه کړې. نوي معلومات ښيي چې له نسبتا دوو ښو کلونو وروسته به، افغانستان په نوي ۱۴۰۰ (۲۰۲۱) کال کې له منځنۍ تر لوړې کچې وچکالۍ سره مخ شي. د افغانستان نیمایی کرنه د پسرلي په باران پورې تړلې چې د اقلیمي بدلون له کبله […]

اقتصاد، پرمختیا، چاپېریال / اقتصاد، توسعه، محیط زیست نور یی ولوله