Afghanistan Analysts Network – Dari Pashto

توماس روتیگ

د اصلاحاتو او ځپلو تر منځ: د افغانستان د خلق ډیموکراټیک ګوند شپېتمه کلیزه

توماس روتیگ

د افغانستان کیڼ اړخي خلق ډ یموکراټیک ګوند په ۱۳۵۷کال کې د یوې کودتا پرمټ د هېواد حالات په نه سمېدونکې توګه بدل کړل او د داسې پېښو لړۍ یې ونښلوله چې  پایېدونی اغېز لري. په دې ګوند باندې د شوروي اتحاد د اغیز په څومره والي او همدا ډول واک ته د ګوند د […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

د اقلیمي بدلون څخه نه انکار کوونکي: کاپ ۲۹ کې د افغانستان اسلامي امارت د څارونکي په حیث ګدون کوي

توماس روتیگ

د ملګرو ملتونو د اقلیمي بدلون کنفرنس (کاپ ۲۹) د ۱۴۰۳ کال د لیندۍ (قوس) په ۲مه د آذرباییجان پلازمېنه باکو کې چې د افغانستان اسلامي امارت هیات هم ګډون په کې درلود، پای ته ورسېد. د اقلیم په اړه دا د ملګرو ملتونو له خوا د جوړو شویو غونډو لومړۍ هغه وه چې امارت […]

نړیوالې موضوعګانې / تعامل بین المللی نور یی ولوله

سرمایه گذاری چین در افغانستان: حرکت استراتژیک اقتصادی یا مشوقی برای امارت اسلامی؟

توماس روتیگ

هنگامی که غرب از افغانستان بیرون رفت، بسیاری تصور می کردند که همسایه حریص آن، چین، از مزایای اقتصادی تغییر حکومت در کابل بهره خواهد برد. افغانستان دارای ثروت های معدنی و هایدروکاربنی عظیم، اما تا حد زیادی دست نخورده، از جمله فلزات با ارزش استراتژیک، مانند لیتیوم است. این فرضیه در نیمه اول سال […]

سیمییزې اړیکې / روابط منطقهای نور یی ولوله

د فرانسیس ویندریل (۱۳۱۸-۱۴۰۱)  ژوندلیک: هغه ډېپلمات چې سپین غږېده؛ سولې، اصولو او ولسونو ته ریښتینی و

توماس روتیگ

د افغانستان تحلیلګرانو شبکه د خپل سلاکار بورډ د مشر، سفیر فرانسیس ویندریل په مړینه چې د ۱۴۰۱ کال د قوس د میاشتې په ۶ مه يې سهار مهال د یوې سختۍ ناروغۍ له امله په ۸۲ کلنۍ کې په لندن کې له دې نړۍ سترګې پټې کړې غمجنه ده. فرانسیس نه یواځې په خوله، […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

زندگینامه فرانسیس ویندرل (۱۳۱۸ – ۱۴۰۱): دیپلماتی با صراحت لهجه که به مردم، اصول و صلح ارج میگذاشت

توماس روتیگ

شبکه تحلیلگران افغانستان برای رئیس بورد مشورتی خود، سفیر فرانسیس ویندرل که صبح روزیکشنبه ۶ قوس ۱۴۰۱ بعد از یک بیماری شدید به عمر ۸۲ سالگی در لندن درگذشت، سوگواراست . فرانسیس دیپلمات پرشور، هوادار صلح و مدافع حقوق بشر، نه تنها در حرف بلکه همچنان در ایجاد انگیزه ها و ایده ها برای انجام […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

د افغانانو د ۷۵۰ کلونو تاریخ ته یوه کتنه

توماس روتیگ

ژباړن: علي محمد سباوون نامتو افغانستانپوهانو او تاریخپوهانو د جنتن ایل لي اثر «د ۲۰۱۸ کال افغانستان: له۱۲۶۰ زېږدیز نه تر اوسه پورې» ستایلی دی. دوی دا کتاب د یوې لوړې کچې شننه بللې او آن ددې موضوع په اړه يې ویلي چې « دا یو غوره دایرة المعارف دی». د افغانستان تحلیلګرانو شبکې توماس […]

سیاست / چشم انداز سیاسی نور یی ولوله

شهروندهای بدون اسکان: مگت ها، یکی از محروم ترین اقشار قومی در افغانستان

توماس روتیگ

بخش دوم اصطلاح “مگت” به چه معناست، و چرا نباید قوم مگت را “جوگی” خطاب کرد؟ همانطور که دیدیم ، اسامی‌ مختلف بسیاری توسط جوامع همزیست با آنها و همچنین در ادبیات برای مگت ها پیشنهاد شده است که  رایج‌ترین این نامها جوگی، غربت و حیدری اند.                                                                                                  معمولاً تصور می شود که جوگی اشاره […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

شهروند های بدون اسکان: مگت ها، یکی از محروم ترین اقشار قومی در افغانستان

توماس روتیگ

(این گزارش در دو بخش منتشر می گردد) بخش اول مگت ها – گروه قومیی کوچک که بیشتر توسط دیگران “جوگی” خوانده می شوند – اصطلاحی که اغلب توسط آنها تحقیرآمیز شناخته می شود – بیش از یک قرن است که در افغانستان زندگی می کنند. تا همین اواخر، آنها بدون تابعیت بودند اما اکنون […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

په تېر پسې: په ۱۳۲۹ کې د محصلینو اتحادیه او له دویمې نړیوالې جګړې وروسته يې پر اپوزیسیون اغېر

توماس روتیگ

وروستۍ برخه د محصلینو  ټولنې اووه میاشتې د پارلماني اپوزیسیون فعالیت د نوي نسل ځوانانو په ځینو برخو کې په تیره بیا د کابل پوهنتون محصلینو ټولنه او د ښار لېسو کې چې ۱۳۱۰مو او ۱۳۲۰ مو کلونو کې جوړې شوې وې لېوالتیا راوپاروله.(۱۵). د نويو اپوزیسیوني کړیو په ډول ،د داود- زابلي ډلې هم […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

له تېر څخه: په ۱۳۲۹ کې د محصلینو اتحادیه او له دویمې نړیوالې جګړې وروسته يې په اپوزیسیون اغېر

توماس روتیگ

لومړۍ برخه ژباړن: علي محمد سباوون  اویا کاله مخکې د ۱۳۲۹م کال د وري په شپاړسمه د افغانستان په تاریخ کې د محصلینو لومړنۍ اتحادیه جوړه شوه. په کابل کې د محصلینو ټولنه په حکومت کې دننه ډلو یوه هڅه وه چې د فعالو ځوانانو په یوه وړه، خو لېواله ډله کې نفوذ وکړي او […]

کلتور او عنعنې / زمینه و فرهنگ نور یی ولوله

قتل ها وحملات شبانه در کولالگو

توماس روتیگ

در شب ۲۰/۲۱ اسد ، آنچه به نظر میرسد یک گروه  مختلط از کوماندو های افغان  و آمریکایی به چندین خانه در کولالگو، یک قریه بزرگ در ولسوالی زرمت ولایت پکتیا، حمله کرد. ۱۱ غیر نظامی که  بنا بر ادعای خانواده ها و بزرگان محل، هیچ رابطه ای با شورشیان نداشتند، کشته شدند. منابع رسمی […]

جګړه او سوله / جنگ و صلح نور یی ولوله

انتخابات سال ۱۳۹۸افغانستان (۱۰): در روز انتخابات مراقب چی چیزی باشیم

علی یاور عادلی توماس روتیگ مارتینه فان بیلرت یلینا بیلیتسه

تاریخ: ۴ میزان انتخابات قبلی افغانستان اغلب مبهم و سردرگم بوده حتی برای کسانی که سیاست این کشور را از دیر زمان تعقیب می کنند. با توجه به این و با در نظر گرفتن اقداماتیکه اخیراً برای جلوگیری از تکرار هرج ومرج اتخاذ گردیده است همکاران شبکه تحلیلگران افغانستان، توماس روتیک، مارتینا وان بجلیرت، علی […]

سیاست / چشم انداز سیاسی نور یی ولوله